ABD’de Yatırımcı Olmak Kolay Mı?
Başka ülkelerde yatırımcı olmanın ne kadar zor olduğunu bilmeyenler için Türkiye’de sunulan fırsatları anlamanın pek mümkünatı yok. Hepimiz zannederiz ki tüm dünyada iş bulamayan kişiler bizler gibi ticarete giriyor veya bizler gibi hemen kısa yoldan nasıl köşe dönüleceğinin hesaplarını yapmaya başlıyor. Ama bu işler bu kadar kolay değil ve artık giderek de zorlaşacak. Dışarıdan çok basit olarak görülen ve bizlerin bu da yeni Titan zinciri mi diyeceğimiz henüz bebeklik çağında olan Crowdfunding yönteminin sonuçlarını gördüğümde adeta şaşkınlığımı gizleyemedim. Araştırmalarımı sizlerle zaman zaman paylaşıyor olacağım. Bu vesileyle daha önceden sadece kulak aşinalığım olan ama araştırmaya bile gerek duymadığım bir konuda da bilgi sahibi olma imkânını elde etmiş oldum. Demek ki insan bir hedef uğruna yola çıktığı zaman birçok konuda emsallerinden çok daha fazla şey öğrenebiliyor. Dolayısıyla hiçbir şey yapamamış bile olsanız araştırma sürecinde edindiğiniz bilgiler ve tecrübeler sizlere ileride çok farklı kapıların açılmasına neden olabilir. En azından ben böyle inanıyorum.
Amerika’da ve bazı ülkelerde akredite yatırımcı denilen bir kriter var. Bu kritere göre sizlerin yeni kurulacak bir işletmeye yatırım yapmanız, bir Ltd. şirketine ortak olmanız, Hedge Fon, Özel Sermaye Piyasası (halka açık olmayan şirketlere yatırım yapılan piyasa) ve melek yatırımcılık (parası ve sektörel tecrübesi olan insanlar) networklerine yatırım yapabilmeniz için akredite yatırımcı olmanız gerekiyor. Yani ben gideyim de şu küçük firmaya yatırım yapayım çünkü bu adamlar geleceğin Microsoft’u olacak diyemiyorsunuz. ABD bu tür yatırımları risk seviyesi yüksek olan yatırımlar arasında gördüğü için bunlara yatırım yapacak ve dolayısıyla bunların sağlayacağı dudak uçuklatacak karları almak için akredite yatırımcı olmak denilen bir kriter getirmiş. Mesela ünlü Bodyshop Mağazalarına en başta yatırım yapan melek yatırımcıların yatırdıkları paradan 4000 kat daha fazla getiri sağladıkları düşünülürse ne demek istediğim daha net anlaşılacaktır.
Akredite yatırımcı olmak için oturmuş olduğunuz ev hariç en az 1,000,000$, bugünün kuruyla yaklaşık 1.8 Milyon Türk Lirası Net varlığınızın olması gerekiyor. Ya da son iki yıldır yıllık en az 200,000$ kazancınız olması belirtiliyor. Eğer evliyseniz iş biraz daha zor. Çünkü o durumda sizin ve eşinizin toplam gelirinin son iki senedir yıllık en az 300,000$ olması bekleniyor. Bu kişilerde genelde üst düzey yöneticilerden oluşuyor. ABD içerisinde toplamda 4 milyon kişinin bu kriterlere uyduğu düşünülüyor. Dolayısıyla riski büyük ama kazancıda büyük olan bir işe yatırım yapmanızın mümkünatı kalmıyor. Bu yasa 1933 yılında yürürlüğe girmiş.
Eyalet yasalarına göre akredite yatırımcı olmak (Rule 501 of Regulation D)için aşağıda listelediğim detaylı kriterlerden birisine uygun olmanız gerekiyor:
1- Banka, Sigorta Şirketi, Kayıtlı Yatırım Şirketi, İş Geliştirme Şirketi veya Küçük Yatırımcılara Yatırım Yapan Yatırım Şirketi olmak;
2- Eğer emeklilik birikimleriniz bir banka, sigorta şirketi veya kayıtlı bir yatırım danışmanın kararları doğrultusunda belirlendiyse ve toplam varlığınız 5,000,000$’ı geçiyorsa
3- Toplam mal varlığınız 5,000,000$’ı geçen bir Hayır Kurumu, Şirket ve Ortaklık iseniz;
4- Müdür, Genel Müdür veya hisse satışı hakkına sahip bir ortak iseniz
5- Bütün ortakların akredite yatırımcı olduğu bir iş yeri iseniz
6- Eviniz hariç siz ve eşinizin toplam varlığı bugünün satın alma paritesiyle 1,000,00$’ı geçiyorsa
7- Yıllık geliriniz son 2 senedir 200,000$ veya evli iseniz toplam yıllık geliriniz son 2 senedir 300,000$ ve üzerinde ise
8- Mal varlığı 5,000,000$ı geçen bir Tröst iseniz
İşte ABD’liler bu açığı kapatmak için Crowdfunding Yönteminden faydalanmayı düşünmüşler. Bu sayede akredite olmayan küçük girişimcilerin henüz yeni olan işletmelere yatırım yapmalarına imkân sağlayacak bir boşluk oluşturulmuş. Ama ABD senatosu bu boşluğu fark ederek bu sene yeni bir yasa geçirdi. Bu yasa bizler için hayallerimizin bile ötesinde olan internet üzerinden halka arz edilmemiş şirketlerin hisse senetlerinin satışıyla ilgili. Bu yasayı daha sonraki yazılarımda paylaşacağım. Ama Crowdfunding’in birçok versiyonu var ve benim şu an için Türkiye'de yapılabilir gördüğüm formatı da sizlere zaman içerisinde anlatacağım.
Can Uludağ
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder